محمد نصير بن جعفر فرصت شيرازى
627
آثار عجم ( فارسى )
موسوم است به قلعهء رستم « 1 » و قلعهء دست چپى مسمّى به قلعهء دختر . و دخمههاى بسيار از براى اموات ، در آنجا ساختهاند و در آن سرزمين ، آثار ابنيه ، بسيار است ( 4 ) و قبر دانيال « 2 » پيغمبر - عليه السّلام - در جانب مغرب شوشتر است ؛ بناى كوچكى دارد ؛ جمعى درويش در آن ساكنند . همچنين ، در شوشتر ، به جايى در كوه ، مجلسى است كه صورتى در وسط آن منقور است ؛ با روى مستقبل و گيسوان انبوه ، بر روى صندلى نشسته و دو دست راست را بر سر حربهاى كتّاره مانند نهاده ؛ دو نفر در طرف راست و دو نفر در طرف دست چپ او ايستادهاند و به سوى [ 387 f ] پادشاه ، به انگشت اشارت مىنمايند و گويند آن پادشاه ، بهرام است . همچنين به جايى ديگر ، در قطعهاى از كوه ، مجلسى است ؛ صورت يك مرد و يك زن را نقش نمودهاند كه در ما بين آنها ، دختر كوچكى است و در جنب مجلس مذكور ، صورت سه نفر مىباشد كه ايستاده و در ميانشان ، دو طفل كوچك است . دزفول : نيز كه از شهرهاى خوزستان است ، پلى دارد « 3 » كه آن را هم شاپور ذو الاكتاف ساخته و آن را چهل و دو چشمه طاق است . گويند طول آن پل ، پانصد و بيست گام و عرضش ، پانزده قدم است و اين بنا از عجايب دنياست و در اهواز ، رو به سمت رامهرمز ، آثار خرابهء شهر قديم بسيار است و در آن خرابهها ، سرستونهاى مرمر شبيه به ستونهاى تخت جمشيد ديده مىشود . آثار قديمه در كرمانشاهان ( 5 ) كرمانشاهان را گويند ، نخست بهرام بن شاپور ذو الاكتاف ، ساخته و قباد بن پرويز ، تجديد عمارت كرده و انوشيروان عادل نيز بنياد نهاده و خسرو پرويز هم بناء كرده و در صحراى آن ، باغها انداخته ؛ و هواى آنجا معتدل و آبش نيكو و باغستانش بيشمار است و شهر آن قريب به رودخانهء قراسو است . از جمله آثارى كه در اين خاك است :
--> ( 1 ) . قلعهء رستم ، همچنين قلعهء دختر ، از اسمهاى مستحدثه است كه مكرّر در اين كتاب ، تحقيق از آن شده [ است ] . ( 2 ) . دانيال از نسل يعقوب - عليه السّلام - است . بعضى نوشتهاند آن حضرت از جانب بهمن بن اسفنديار ، در بيت المقدّس حاكم بود . برخى گويند در زمان لهراسب [ بود ] . ( 3 ) . پلى كه در دزفول است ، بر رودخانهاى است كه منبع آن ، جبال لرستان مىباشد و آن رودخانه به مسافت 14 فرسخ پايين دزفول ، به رودخانهء شوشتر ملحق مىشود .